Συνέντευξη του μήνα – Σώτη Τριανταφύλλου

Συνέντευξη του μήνα – Σώτη Τριανταφύλλου
(Συγγραφέας, μεταφράστρια)

Please scroll down to read the interview in English.

Μιλήστε μας για εσάς. Σε ποια ηλικία αντιληφθήκατε ότι θέλατε να γίνετε συγγραφέας και πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με τη μετάφραση;

Ήθελα να γίνω συγγραφέας από πολύ νεαρή ηλικία αλλά δεν ήξερα πώς. ‘Αρχισα να σπουδάζω διάφορα πράγματα, κάτι που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Επίσης, δεν ήθελα να εκτεθώ άσχημα με το να εκδώσω γραπτά για τα οποία αργότερα θα ντρεπόμουν. Δεν μου αρέσει η ιδέα του πρωτόλειου. Όσο για τη μετάφραση, είμαι, θα λέγαμε, πολύγλωσση επίσης από πολύ νεαρή ηλικία. Η μετάφραση ήταν μαθητεία στη συγγραφή. Πάντως, ως διαδικασία, δεν με ενθουσιάζει.

Πιστεύετε ότι η εμπειρία σας -και το ταλέντο σας- ως συγγραφέα σας βοηθούν στις λογοτεχνικές μεταφράσεις που αναλαμβάνετε; Συμφωνείτε με την άποψη ότι οι μεταφραστές λογοτεχνίας πρέπει να είναι, έστω και λίγο, συγγραφείς οι ίδιοι;

Παρότι έχω κάνει πολλές λογοτεχνικές μεταφράσεις, προτιμώ πάντοτε τα δοκίμια, κυρίως όταν μπορούν να μου διδάξουν κάτι. Πράγματι, ο καλός μεταφραστής πρέπει να έχει κάποιο συγγραφικό ταλέντο. Αλλά αυτό είναι σπάνιο…Το συγγραφικό ταλέντο λείπει κι από τους περισσότερους συγγραφείς.

Έχετε αναφέρει ότι είστε λάτρης της μουσικής, και ιδίως του ροκ εντ ρολ. Έχει ειπωθεί ότι η μετάφραση μοιάζει με νέα εκτέλεση ενός μουσικού κομματιού. Συμφωνείτε; 

Καλή ιδέα. Όμως πολλοί μεταφραστές που τυχαίνει να είναι και συγγραφείς το παρακάνουν: η υπερβολική ελευθερία στην απόδοση του κειμένου είναι ένδειξη ναρκισσισμού, αν όχι συμπλέγματος κατωτερότητας έναντι του μεταφραζόμενου συγγραφέα. Πολλές διασκευές μουσικών κομματιών μάς απογοητεύουν επειδή, στην πραγματικότητα, επιζητούμε την πρωτότυπη ερμηνεία.

Ποια είναι η γνώμη σας για το μέλλον της λογοτεχνικής μετάφρασης στην Ελλάδα;

Τα πράγματα βελτιώνονται – εννοείται. Σε περιόδους μαζικής βιβλιοπαραγωγής όπως ήταν, για παράδειγμα, η δεκαετία του 1970, οι κακές μεταφράσεις ήταν ο κανόνας. Τίθεται κι ένα οικονομικό ζήτημα: οι μεταφραστές δεν πληρώνονται καλά – με αποτέλεσμα να προσφέρουν συχνά εργασία χαμηλής ποιότητας. Όχι ότι αυτό δικαιολογεί την προχειρότητα ή τους απαλλάσσει από την ευθύνη.

Ποιο από τα βιβλία που έχετε μεταφράσει θα λέγατε ότι σας σημάδεψε περισσότερο και γιατί;

Κανένα. Απλώς έχουν υπάρξει βιβλία που, καθώς τα μετέφραζα δεν ήθελα τη ζωή μου, όπως έχουν υπάρξει και βιβλία που απολάμβανα. Η μετάφραση μπορεί να γίνει αγγαρεία – η συγγραφή όχι.